Mgławica Merope (NGC 1435) – Fizyka niebieskiego pyłu w Plejadach

Latarnia we mgle

To zdjęcie przedstawia fragment jednego z najbardziej dynamicznych obszarów gromady M45 (Plejady). Choć wzrok przyciąga blask jasnych gwiazd, kluczowym obiektem fizycznym jest tutaj materia, która je otacza – Mgławica Merope (NGC 1435). Widoczne w kadrze mniejsze gwiazdy, zidentyfikowane jako HD 23463 (typ widmowy K2) oraz HD 23479 (typ B9), służą jako doskonałe punkty odniesienia do analizy gęstości i struktury otaczających je obłoków pyłowych.

Fizyka zjawiska

Dlaczego niebieski? Obszar ten jest podręcznikowym przykładem mgławicy refleksyjnej. W przeciwieństwie do mgławic emisyjnych (które świecą własnym światłem, zazwyczaj na czerwono od wodoru H-alpha), tutaj obserwujemy mechanizm rozpraszania.

• Ziarna pyłu węglowego i krzemianowego działają jak miliardy mikroskopijnych luster.

• Światło pobliskiej, potężnej gwiazdy Merope (poza kadrem lub na krawędzi) ulega rozproszeniu.

• Krótsze fale (niebieskie) są rozpraszane znacznie efektywniej niż czerwone (zjawisko tożsame z tym, które nadaje błękitny kolor ziemskiemu niebu).

Analiza obrazu i struktury

Gwiazdy HD 23463 i HD 23479 wydają się być „zawieszone” w delikatnej mgle. W rzeczywistości Plejady „przepływają” obecnie przez niezwiązany z nimi obłok pyłu międzygwiezdnego z prędkością względną około 11 km/s. Na zdjęciu warto zwrócić uwagę na włóknistą strukturę (filamenty) mgławicy. Układają się one zgodnie z liniami pola magnetycznego oraz pod wpływem ciśnienia promieniowania pobliskich olbrzymów B-typu. Uchwycenie tych subtelnych pasm wymagało wysokiego kontrastu lokalnego i precyzyjnego odszumiania, aby nie zniszczyć detalu w cieniach.

Gwiazda HD 23463 

   Na powiększonym zdjęciu ta wyżej o kolorze pomarańczowym. Dystans od ziemi: 432.24 lat świetlnych. Szacunkowo jej temperatura powierzchniowa zawiera się w przedziale 3700–5200 [K]. Nie należy do konstelacji Byka chodź znajduje się w jego granicy. Niedostrzegalna gołym okiem, konieczna jest lornetka lub teleskop.

Klasa widmowa gwiazdy: K2 – jej masa względem słońca to 0,45 do 0,8. Zatem jest „mniejsza” od naszego słońca, chodź liczebność gwiazd tej klasy zalicza się do 12% ciągu głównego a więc, gdy przeglądamy niebo, gwiazdy te występują całkiem często. Przeglądając widmo gwiazdy zauważymy, że tego typu gwiazdy mają znaczące linie metali, gdzie w astronomii, metalem nazywamy każdy pierwiastek cięższy od helu.

Gwiazda HD 2347

Jest to zmienna, erupcyjna gwiazda, koloru niebieskiego. Dystans od ziemi: 440.76 lat świetlnych. Szacuje się, że jej temp. powierzchniowa znajduje się w przedziale 7,500 a 10,000 [K] . Dla porównania nasze słońce ma temp. powierzchniową około 5,770 [K]. Zatem może być i nawet dwa razy bardziej gorąca od naszego słońca.

Klasa widmowa gwiazdy: A – Masa względem słońca to 1,4 do 2,1 razy większa. Ten typ gwiazd zasila ciąg główny ilościowo w zaledwie 0,6% a mimo to są dobrze widoczne na niebie. Do gwiazd ciągu głównego typu A zalicza się między innymi Syriusz i Wega.

Klasa jasności: V – karzeł spalający wodór. 8.8 Magnitudo.