M81 i M82 – Studium Galaktycznej Kolizji

Idealna Para W gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy (Ursa Major) znajduje się para obiektów, która stanowi „święty graal” dla średnich ogniskowych. M81 (Galaktyka Bodego) i M82 (Galaktyka Cygaro) mieszczą się w jednym polu widzenia, oferując niesamowity kontrast struktur. Dzieli je od nas około 12 milionów lat świetlnych, ale fizycznie są oddalone od siebie o zaledwie 150 000 lat świetlnych.

M81: Wielki Projekt (Grand Design)

M81 to podręcznikowy przykład galaktyki spiralnej typu „Grand Design”.

• Jądro: Jasne, żółte centrum składa się ze starych gwiazd II populacji. W samym środku drzemie supermasywna czarna dziura o masie 70 milionów Słońc (dla porównania: nasza Sgr A* ma tylko 4 miliony).

• Ramiona: Błękitne ramiona spiralne są domem dla młodych, gorących gwiazd, które powstają w falach gęstości.

To jest moje pierwsze podejście do M81. Materiału fotograficznego zebrałem dużo (około 10h) ale też dużo odpadło przez wietrzne noce i po pierwszej wstępnej selekcji zostało mi około 8h. Na etapie stakowania odpadło kolejne 30% i zostało około 5h materiału, które złożyłem w całość. Na ostatniej sesji fotograficznej zauważyłem, że do tej pory, za każdym razem ostrzyłem obraz nie wystarczająco dobrze.

 

Ze względu na występującą komę w okolicach kadru, gdzie znajduje się M82, będę musiał dla M82 poświęcić osobną sesję fotograficzną.

M82: Ofiara Grawitacji (Starburst Galaxy)

M82 wygląda zupełnie inaczej – jak poszarpane cygaro. To bezpośredni skutek bliskiego spotkania z M81 kilkaset milionów lat temu.

• Starburst: Potężne siły pływowe M81 „wymieszały” gaz w M82, inicjując gwałtowny proces narodzin gwiazd (tzw. starburst). Gwiazdy rodzą się tam 10 razy szybciej niż w całej Drodze Mlecznej.

• Czerwone Dżety: Na zdjęciach widać prostopadłe do dysku „wybuchy” czerwonego gazu. To zjonizowany wodór (H-alpha), wyrzucany w przestrzeń przez wiatr gwiazdowy tysięcy supernowych.

 

Wyzwanie dla zaawansowanych: IFN

Tło wokół tych galaktyk nie jest idealnie czarne. Znajduje się tam Integrated Flux Nebula (IFN) – słabe obłoki pyłu należące do naszej Drogi Mlecznej, które nie są oświetlane przez jedną gwiazdę, ale przez ogólną poświatę całej Galaktyki. Wydobycie ich z tła wymaga ciemnego nieba i długich czasów naświetlania.

Źródła: https://pl.wikipedia.org/wiki/Galaktyka_Bodego , https://pl.wikipedia.org/wiki/Galaktyka_Cygaro , https://pl.wikipedia.org/wiki/NGC_3077

• Skład: Astro Pixel Processor (Linux),
• Obróbka: GIMP + dodatki (Linux),
• Lights: 5[h] – ISO 1000,
• Flats, Darks, Bias