Zdobienie / Decoration

iOptron CEM 25P – Wymiana łożysk osi RA

Zdobienie / Decoration

iOptron CEM 25P – Wymiana łożysk osi RA

Wstęp

W niniejszym dokumencie opisuję wymianę pary łożysk osi RA w montażu iOptron CEM 25p. Z pewnością nie wyczerpuje tematu, chociaż starałem się zawrzeć w niniejszym opisie najwięcej informacji, jakie udało mi się zebrać podczas moich zmagań, jakie napotkałem podczas wymiany łożysk.

Problem: w czasie obrotu osi RA, łożyska miały tendencję „hamować” całą oś. Objaw permanentnie występował szczególnie w temp. 25C++

Po rozebraniu osi i wyjęciu obu łożysk, przekręcając je w rękach miejscowo dało się wyczuć lekki opór. Były to wybrakowane produkty lub uszkodzone podczas montażu. Jednoznacznie, należało je wymienić na nowe, odpowiedniej jakości produkty. Sposób demontażu starych oraz montażu nowych łożysk opisałem poniżej.

UWAGA! Poniższe czynności wymagają pewnej wprawy, jeżeli nie czujesz się na siłach, to lepiej będzie oddać montaż komuś, kto ma wprawę w „majstrowaniu” i nie będzie stanowić dla niego, większej trudności wykonanie wszystkich opisanych niżej czynności. Z pewnością ten opis, nie jest wolny od błędów, czego należy być świadomym. Nie biorę żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody powstałe w wyniku zastosowania niniejszego dokumentu.

 

Niezbędny asortyment i trochę chemii

Nowe łożyska, model: 6907 ZZ EZO, po 2 szt. na oś.

bearings, model: 6907 ZZ EZO

Smar litowy uniwersalny CX80

Smar litowy uniwersalny CX80

 

Zestaw pomocniczych narzędzi:

  • Zestaw kluczy imbusowych,
  • mała szczoteczka do zębów,
  • kombinerki,
  • małe szczypce kątowe,
  • mały klucz francuski,
  • mały pędzel artystyczny,
  • metalowy młotek

Zestaw pomocniczych narzędzi

 

Demontaż elementów składowych osi RA

Wykonaj zdjęcie montaż tuż przed podjęciem działań, aby po rozłożeniu montażu na części pierwsze, wiedzieć do jakiego stanu powinieneś powrócić.

Montaż nowego łożyska w gnieździe korpusu osi DEC - iOptron CEM25P

iOptron CEM25P

Zdejmij obie zaślepki lunetki biegunowej.

Zaślepka lunetki biegunowej

Zaślepka lunetki biegunowej

Zaślepka lunetki biegunowej

Zaślepka lunetki biegunowej

Ręcznie wykręć okular lunetki biegunowej.

Okular lunetki biegunowej - iOptron CEM25P

Okular lunetki biegunowej

Wyjmij zaślepkę korpusu osi DEC przy użyciu szczypiec bocznych.

Zaślepka korpusu osi DEC w iOptron CEM25P

Zaślepka korpusu osi DEC w iOptron CEM25P

Wykręć oświetlacz lunetki biegunowej przy użyciu szczypiec. Pamiętaj, by nie ściskać zbyt mocno obudowy oświetlacza.

Oświetlacz lunetki biegunowej w iOptron CEM25P

Oświetlacz lunetki biegunowej

Wykręć dwie zewnętrzne śruby łączące korpus osi DEC z korpusem osi RA przy użyciu klucza imbusowego w odpowiednim rozmiarze.

Śruby łączące korpus osi DEC z korpusem osi RA w iOptron CEM25P

Wykręć górną, wewnętrzną śrubę przy użyciu klucza imbusowego w odpowiednim rozmiarze.

Śruba łącząca korpus osi DEC z korpusem osi RA w iOptron CEM25P

Wykręć wewnętrzną, dolną śrubę łączącą oba korpusy przy użyciu klucza imbusowego w odpowiednim rozmiarze.

Śruba łącząca korpus osi DEC z korpusem osi RA w iOptron CEM25P

Jedną ręką złap za korpus osi DEC a drugą za korpus osi RA. Ruszając na boki korpusem DEC, ciągnij powoli aż zdejmiesz całość z tulei RA.

odsłonięta tuleja osi RA w iOptron CEM25P

Odkręć trzy śruby imbusowe mocujące uchwyt pręta przeciwwagi.

Trzy śruby imbusowe mocujące uchwyt pręta przeciwwagi w iOptron CEM25P

Zdejmij uchwyt. Jest on pasowany bardzo ciasno, więc należy użyć niewielkiej siły, aby go zdjąć.

Odkręć trzy śruby mocujące osłonę koła zębatego osi RA przy użyciu klucza imbusowego w odpowiednim rozmiarze.

Trzy śruby mocujące osłonę koła zębatego osi RA w iOptron CEM25P

Ściągnij ręcznie osłonę.

Zdemontowana osłona koła zębatego osi RA w iOptron CEM25P

Odkręć trzy wkręty mocujące nakrętkę regulującą docisk koła zębatego do łożyska przy użyciu klucza imbusowego w odpowiednim rozmiarze.

Trzy wkręty mocujące nakrętkę regulującą docisk koła zębatego do łożyska w iOptron CEM25P

Odkręć i zdejmij nakrętkę.

Nakrętka regulująca docisk koła zębatego do łożyska w iOptron CEM25P

Odkręć trzy wkręty mocujące koło zębate osi RA przy użyciu klucza imbusowego w odpowiednim rozmiarze.

Trzy wkręty mocujące koło zębate osi RA w iOptron CEM25P

Zdejmij koło zębate.

Koło zębate osi RA w iOptron CEM25P

Oczyść koło zębate ze starego smaru oraz ewentualnych zanieczyszczeń przy użyciu małej szczoteczki do zębów oraz ręcznika papierowego, w który należy wytrzeć szczoteczkę po zebraniu zanieczyszczeń.

Oczyszczone koło zębate osi RA w iOptron CEM25P

Nanieś niewielką ilość smaru na tuleję, by zsunąć łożysko.

Łożysko DEC - iOptron CEM25P

Złap ręką za korpus i delikatnie, z wyczuciem, uderzaj młotkiem w krawędź tulei.

Demontaż łożyska DEC - iOptron CEM25P

Gdy tuleja wypadnie z łożyska, można usunąć łożysko z gniazda korpusu.

Tuleja osi DEC - iOptron CEM25P

Zdemontowana tuleja osi DEC - iOptron CEM25P

Wewnątrz korpusu, gdzie znajdowała się tuleja, widać łożysko, które należy usunąć. Jest ono osadzone dosyć ciasno. Aby je usunąć, należy użyć miarowej siły. Za pomocą największego rozmiaru klucza imbusowego i młotka uderzając lekko i równomiernie w krawędź całej powierzchni łożyska, by wydobyć łożysko.

Demontaż łożyska osi DEC - iOptron CEM25P

Drugie łożysko zostało wyjęte.

Zdemontowane łożysko osi DEC - iOptron CEM25P

Fotografia przedstawia oba łożyska do wymiany.

Oba łożyska osi DEC - iOptron CEM25P

 

Montaż nowych łożysk oraz elementów składowych osi RA

Przed założeniem nowego łożyska, należy dokładnie oczyścić miejsca montażu. Do czyszczenia użyto ręcznika papierowego.

Oczyszczenie gniazda łożyska osi DEC - iOptron CEM25P

W gnieździe łożyska nanieś niewielką ilość smaru.

Smarowanie gniazda łożyska osi DEC - iOptron CEM25P

Za pomocą pędzelka rozprowadź go po całej powierzchni. Ułatwi to osadzenie łożyska.

smarowanie gniazda łożyska osi DEC - iOptron CEM25P

Osadź łożysko i delikatnie naciskając na jego zewnętrzną krawędź wpychaj łożysko w gniazdo.

Montaż nowego łożyska w gnieździe korpusu osi DEC - iOptron CEM25P

Łożysko osadzone w gnieździe korpusu osi DEC - iOptron CEM25P

Dokładnie oczyść tuleję osi RA za pomocą ręcznika papierowego oraz gładkiej, bawełnianej szmatki. Upewnij się, że na tulei nie ma pozostałości po papierze i innych drobin, które później mogłyby utrudnić montaż.

Tuleja osi DEC - iOptron CEM25P

Nanieś na tuleję niewielką ilość smaru i pędzelkiem rozprowadź dokładnie po całej powierzchni.

Smarowanie tulei osi DEC - iOptron CEM25P

Wsuń tuleję do łożyska osadzonego w korpusie jak to pokazano na zdjęciu. Upewnij się, że zakładasz właściwą stronę tulei.

Montaż tulei w łożysku osi DEC - iOptron CEM25P

Należy lekko postukać w koniec tulei, aby całość przesunęła się przez łożysko.

Montaż tulei osi DEC - iOptron CEM25P

Wyczyść ślimaka osi RA za pomocą małej szczoteczki do zębów oraz ręcznika papierowego. Szczoteczką zbierz brud ze ślimaka do papieru. Metoda ta jest dość żmudna, ale przynosi zamierzony efekt.

Zdjęcie przed czyszczeniem.

Oczyszczanie ślimacznicy osi DEC - iOptron CEM25P

Zdjęcie po wyczyszczeniu.

Oczyszczona ślimacznica osi DEC - iOptron CEM25P

Nanieś niewielką ilość smaru na gniazdo drugiego łożyska i pędzelkiem rozprowadź go po miejscu, gdzie łożysko zostanie osadzone.

Smarowanie gniazda łożyska osi DEC - iOptron CEM25P

Załóż drugie nowe łożysko na tuleję osi RA. Użyj odpowiedniej siły aby przepchnąć łożysko na zgrubieniu tulei i umieścić je w gnieździe.

Montaż łożyska osi DEC - iOptron CEM25P

Zamontowane łożysko osi DEC - iOptron CEM25P

Po osadzeniu łożyska w gnieździe, wykonaj prosty test, aby przekonać się czy oś RA obraca się bez najmniejszych oporów. Prosty test przedstawia poniższy film. 

Nanieś niewielką ilość smaru na tuleję tuż nad łożyskiem, w miejsce, gdzie zostanie założona zębatka ślimacznicy osi RA.

Smarowanie tulei osi DEC - iOptron CEM25P

Przesmaruj ślimak osi RA za pomocą niewielkiej ilości smaru i pędzelka.

Smarowanie ślimacznicy osi DEC - iOptron CEM25P

Załóż koło zębate ślimacznicy osi RA.

Załóż czarną nakrętkę regulującą siłę docisku koła zębatego. Przykręć ją z wyczuciem i delikatnie. Korpus osi RA powinien obracać się wokół tulei bardzo lekko i swobodnie, bez wyczuwalnego oporu.

Zablokuj trzema wkrętami imbusowymi nakrętkę. Podczas dokręcania wkrętów, gdy zakręcisz korpusem wokół osi, może wystąpić opór. WAŻNE: tak dokręcić (lekko!) wkręty, aby nie występował żaden opór podczas obracania korpusu wokół osi tulei.

Wkręć trzy blokady imbusowe i zablokuj koło zębate. Może wystąpić niespodziewany opór podczas obracania korpusu wokół osi tulei. WAŻNE: Dokręcaj wkręty imbusowe w taki sposób, aby nie występował opór.

Załóż pokrywę koła zębatego ślimacznicy osi RA i przykręć trzema śrubami imbusowymi.

Załóż uchwyt pręta przeciwwagi i zablokuj go trzema wkrętami imbusowymi.

Załóż lunetkę biegunową i zablokuj ją przykręcając z wyczuciem, dwa wkręty imbusowe.

Wkręć soczewkę lunetki biegunowej.

Pamiętaj, aby lunetkę wyjustować względem wybranego, odległego punktu, najlepiej gwiazdy.

PRZYKŁAD: do tego celu wybrano róg okna sąsiedniego bloku. Zdjęcie tarczy polarnej wykonano telefonem, który nie jest ustawiony idealnie w osi z lunetką biegunową. Stąd widok tarczy ma kształt nieco eliptyczny.

Nałóż cienką warstwę smaru na tuleję osi RA.

Załóż krótszą śrubę do drugiej połowy korpusu w części wewnętrznej za pomocą szczypiec bocznych.

Załóż drugą połowę korpusu w taki sposób, by śruba wewnątrz natrafiła w odpowiedni otwór. Kluczem złap śrubę i lekko wkręć ją w korpus.

Drugą, wewnętrzną śrubę, przykręć do korpusu przy użyciu klucza imbusowego w odpowiednim rozmiarze.

Skręć korpus dwiema dłuższymi śrubami przy użyciu klucza imbusowego w odpowiednim rozmiarze.

Ręcznie lub za pomocą małych szczypiec, załóż oświetlacz lunetki biegunowej.

Ręcznie lub za pomocą szczypiec załóż maskownicę.

 

Test sprawdzający poprawność wykonania wymiany łożysk

Załóż montaż na statyw. Zamontuj pręt przeciwwagi aby zbalansować montaż w osi RA. Odblokuj oś RA w taki sposób, by montaż swobodnie sam zaczął się powoli obracać. Czynność tą obrazuje poniższy film.

 Jeżeli montaż swobodnie obraca się w obu kierunkach, bez wyczuwalnego jakiegokolwiek nadmiernego oporu, to można przyjąć że wymiana łożysk powiodła się.

Załóż sprzęt astronomiczny na montaż, tak jak w zwyczaju to robisz. Uruchom montaż i za pomocą kontrolera wykonaj kilka pełnych zakresem obrotów w obu kierunkach. Jeżeli podczas obracania się montażu w osi RA, nie wystąpiły nieoczekiwane dźwięki tarcia, chrobotania i montaż nie zatrzymał się wbrew oczekiwaniom, to śmiało można stwierdzić, że operacja wymiany łożysk (w mojej ocenie) zakończyła się pełnym sukcesem.

Oczywiście najlepszym i końcowym testem będzie wyjazd w teren z pełnym ekwipunkiem i przetestowanie sprzętu na gwiazdach.

 

Autor: Dariusz Krzempek

Korekta: Aleksandra Kosmala

Wersja: 0.7

Data: 06.11.2021

Korekta: Aleksandra Kosmala

Autor: Dariusz Krzempek

Przeczytaj

Podobne Artykuły

IC 1848 - Display Image

IC 1848 – Mgławica Dusza

Znajdująca się w konstelacji Kasjopei w ramieniu Perseusza, w odległości około 6000 lat świetlnych od Ziemi. Nazwą IC 1848 (również OCL 364) określa się też

Czytaj dalej...
IC 1805 - Heart Nebula - less stars - displ. image

IC 1805 – Mgławica Serce

Znajdująca się w konstelacji Kasjopei w ramieniu Perseusza. Mgławica ta kształtem przypomina ludzkie serce. Jest to mgławica emisyjna, ukazująca świecący zjonizowany gazowy wodór. Znajduje się

Czytaj dalej...